Ülkemizde yaklaşık 30 yıl boyunca yaşamış olduğumuz yüksek enflasyon, bazı ekonomik değerlerin milyarlarla, trilyonlarla ve hatta katrilyonlarla ifade edilmesine neden olmuştu. Bu süreçte ekonominin nakit ihtiyacı, 1981 yılından bu yana ortalama her 2 yılda bir tedavüle çıkarılan üst değerde yeni banknotlarla karşılanmıştı. O dönemde, dünyadaki en büyük kupürlü banknot (20.000.000 TL) sadece ülkemizde kullanılmakta ve bu durum paramızın itibarını olumsuz yönde etkilemekteydi. Çok sıfırlı rakamlar başta kasa işlemlerinde olmak üzere, muhasebe ve istatistik kayıtlarında, bilgi işlem programlarında ve ödeme sistemlerinde sorunlar yaratmaktaydı.

Geleneksel olarak kullanılan para birimimiz Türk Lirası olup, "Yeni" ibaresinin sadece geçiş döneminde kullanılması 5083 sayılı Kanunla belirlenmişti.

Türk Lirası banknot ve madeni paralar 1 Ocak 2009 tarihinde tedavüle çıkarılacaktır.

TL banknotlar: 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 TL,
Madeni paralar: 1, 5, 10, 25, 50 Kuruş ve 1 Lira'dan oluşacaktır.

1 Ocak 2009 tarihinde Yeni Türk Lirası'ndaki "Yeni" ibaresi kaldırılarak Türk Lirası'na geçilirken paramızın değer ölçüsünde bir değişiklik olmayacak, paramızın sadece ismi değişecektir.

1 Yeni Türk Lirası (1 YTL) 1 Türk Lirası'na (1 TL) eşit olacaktır.
1 Yeni Kuruş (1YKr) da 1 Kuruş'a (1Kr) eşit olacaktır.
Ve 1 Türk Lirası (1 TL) 100 Kuruş'a (100 Kr) eşit olacaktır.

1 YTL = 1 TL
1 YKr = 1 Kr
1 TL = 100 Kr

200 TL banknotların kullanımı konusunda bir sınırlama söz konusu olmayıp 200 TL'nin daha ziyade bankalararası işlemlerde yoğun bir şekilde kullanılacağı tahmin edilmektedir.

Emisyondaki para miktarı değişmediği sürece kupür kompozisyonun enflasyon üzerinde etkisi bulunmamaktadır.

Yeni Türk Lirası banknot ve madeni paralar 2009 yılının sonuna kadar geçerli olacaktır. 2009 yılı boyunca Yeni Türk Lirası ve Türk Lirası banknot ve madeni paralar birlikte kullanılacaktır.

YTL ve TL.nin birlikte kullanıldığı dönemde (2009 yılı boyunca) tüm banka şubeleri, kasalarında Türk Lirası banknot ve madeni para olması durumunda değişim yapacaktır. 1 Ocak 2010 tarihinden sonra ise Yeni Türk Lirası banknotlar 10 yıl, madeni paralar ise 1 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve T.C. Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilebilecektir.

1 Ocak 2009 tarihinde dolaşıma çıkarılacak olan Türk Lirası banknotlar ile halen dolaşımda bulunan Yeni Türk Lirası banknotlar arasında boyut, tasarım, renk ve güvenlik özellikleri açısından temel değişiklikler olacaktır. Sadece banknotlar değil madeni paralar da değişecektir.

1. Emniyet şeridi : Tüm banknotlarda kağıda gömülü üzerinde kupür değeri ve "TL" harfleri bulunan UV özelliği taşıyan emniyet şeridi yer almaktadır.
2. Filigran : Banknotların ön yüzünde bulunan Atatürk portresinin küçüğü ile kupür değerini gösteren rakamdan oluşan filigran bulunmaktadır.
3. Holografik Şerit Folyo : Tüm banknotların ön yüzünde banknot tasarımıyla uyumlu görsel elemanlardan oluşan, banknot hareket ettirildiğinde parlak renkli yansımalar veren holografik şerit folyo yer almaktadır.
4. Renk Değiştiren (Iridescent) Şerit : Banknotların arka yüzünde kupür değerini gösteren rakam ve "TL" harflerinden oluşan sarı renkli parlayan şerit bulunmaktadır.
5. Kabartma Baskı : Banknotların ön yüzünde parmakla dokunulduğunda hissedilebilen kabartma baskı uygulanmıştır.
6. Gizli Görüntü : Banknotların ön yüz sağ alt kenarında yer alan yedigen motif içerisinde kupür değerini gösteren rakamdan oluşan ve banknota yatay konumda göz hizasında bakıldığında görülebilen gizli görüntü bulunmaktadır.
7. Bütünleşik Görüntü : Banknotlarda, ışığa karşı bakıldığında banknotun ön ve arka yüzünde bulunan kupür değerini gösteren rakamın parçalarının birbirini tamamlamasıyla oluşan bütünleşik görüntü yer almaktadır.
8. Boyut Farkı : Tüm banknotların uzun kenarında 6 mm, kısa kenarında ise ikili grup olarak 4 mm fark oluşturulmuştur.
   5 TL : 64 x 130 mm
   10 TL : 64 x 136 mm
   20 TL : 68 x 142 mm
   50 TL : 68 x 148 mm
   100 TL : 72 x 154 mm
   200 TL : 72 x 160 mm
9. Renklendirilmiş Banknot Kağıdı : Tüm banknotlarda kupürün hakim renginin açık bir tonu kağıdın rengi olarak uygulanmıştır.
   5 TL : Açık kahverengi.
   10 TL : Açık kırmızı.
   20 TL : Açık yeşil.
   50 TL : Açık oranj.
   100 TL : Açık mavi.
   200 TL : Açık mor.
10. Görme Engellilere Yönelik Özellik : Banknotların ön yüzünde filigranın sol üst kenarında her kupürde farklı olmak koşuluyla Braille alfabesinden yararlanılarak, elle dokunulduğunda hissedilen "nokta"lar kabartma baskıyla uygulanmıştır.
11. Mini Yazı : Banknotların ön ve arka yüzünde mini yazı uygulaması bulunmaktadır.
12. UV Özellikler : Tüm kupürlerde UV ışık altında;
    • Banknot kağıdında parlamama,
    • Banknot kağıdında bulunan kılcal liflerde mavi ve kırmızı parlama,
    • Emniyet şeridinde 5 - 10 TL için mavi, 20 - 50 TL için kırmızı ve 100 - 200 TL için sarı parlama,
    • Kırmızı seri ve sıra numarasında kırmızı, Siyah seri ve sıra numarasında sarımsı yeşil parlama,
    • Ön yüzde Atatürk portresi altında kupür değerini gösteren rakam ve "TL" harflerinde kırmızı parlama özelliği bulunmaktadır. 
13. Mikro Yazılar : Banknotların ön yüzünde ay - yıldız motifinin içinde kupür değerini gösteren rakam ve "TL" harflerinden oluşan mikro yazılar yer almaktadır.  

E9 Emisyon grubu Türk Lirası Banknotlarda uygulanan temel özellikler şunlardır;

• Seri tasarım anlayışı
• Konu bütünlüğü
• Seri içerisinde sistematik boyut farklılığı
• Farklı Atatürk portresi
• Tüm güvenlik özelliklerinin banknotlarda aynı yer ve şekilde uygulanması
• Holografik şerit folyo
• Renk Değiştiren (Iridescent) şerit
• Renkli banknot kağıdı
• Üzerinde kupür değeri ve "TL" harfleri bulunan UV ışık altında parlayan emniyet şeridi olarak belirtilebilir.

• Bilim insanı veya sanatçı olması
• Toplumumuzdan yetişmiş olması, yerlilikleri konusunda herhangi bir tartışma olmaması
• Evrensel değer olması; toplumumuzu dışarıya veya evrensel olanı toplumumuza taşıması
• Herhangi bir siyasi görüşle özdeşleştirilmemesi
• Daha önce tedavüle çıkarılan banknotlarda veya diğer ülke paralarında yer almamış olması

Ön yüzde görünen ay-yıldız bayrak olmayıp motiftir.

Uluslararası para kodumuz değişmeyecek; TRY 949 2 olarak kullanılmaya devam edecektir.

Türk Lirası'na geçişle birlikte döviz ve efektif kurlarının gösteriliş biçimi veya değerinde herhangi bir değişiklik söz konusu olmayacak; yalnızca para biriminin ismi değişecektir.

Türk Lirası'na geçiş menkul kıymetlerin nominal değerlerini etkilemeyecektir.

1 Ocak 2009 tarihinden önce Yeni Türk Lirası ile aynı değer ölçüsünde (aynı tutarda) Türk Lirası olarak düzenlenen hukuki araçlar geçerli kabul edilecektir. Aynı şekilde, 1 Ocak 2009 tarihinden sonra Yeni Türk Lirası olarak düzenlenen hukuki araçlar geçerli olup aynı değer ölçüsünde (aynı tutarda) Türk Lirası olarak işlem görecektir.

Resmi kurumlarca normal koşullar altında karışıklık olması beklenmemektedir. Hukuki araçların düzenlenme tarihi veya kuruşlu ifadelere yer verilip verilmemesi ayırt edici göstergeler arasındadır.

T.C. Adalet Bakanlığı'nın ve T.C.Merkez Bankasının görüşleri çerçevesinde, bir hukuki araçta yer alan Türk Lirası kaydının 1 Ocak 2005 tarihinden öncesine mi yoksa, 1 Ocak 2009 tarihinden sonrasına mı ilişkin olduğu konusunda, işlemin temelindeki hukuki ilişki araştırılarak, başka bir delil bulunmadığı takdirde değer ölçüsündeki aşırı farklılık, hayatın olağan akışına uygun olup olmama hususları değerlendirilerek yargı organlarınca giderilebilecektir.

Yeni Türk Lirası olarak düzenlenen sözleşmeler aynı değer ölçüsünde Türk Lirası olarak işlem görecektir. Bu sözleşmelerin 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren Türk Lirası'na dönüştürülmesi zorunlu değildir.

1 Ocak 2009 tarihi itibarıyla, Yeni Türk Lirası üzerinden düzenlenen tüm hesaplar tutarda herhangi bir değişiklik olmaksızın doğrudan Türk Lirası'na dönüştürülecektir. Mevduat hesap cüzdanları veya hesap numaraları değişmeyecektir. Bununla birlikte, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren yeni yapılacak işlemler Türk Lirası üzerinden kaydedilecektir. Dolayısıyla, dönüşüm için bankaya müracaat edilmesine gerek bulunmamaktadır.

1.Ocak.2009 tarihinden itibaren diğer tüm kayıt ve belgeler gibi kredi kartı ekstreleri de konu harcamalar YTL olsa dahi TL olarak düzenlenecektir.

Hayır değişmeyecek. 1.Ocak.2009 tarihinden itibaren diğer tüm hukuki sözleşmeler gibi bütün kredi sözleşmeleri de TL olarak düzenlenecektir. Mevcut sözleşmeler ise geçerliliğini koruyacaktır.

2009 yılı boyunca YTL ve TL banknotlar ile madeni paralar birlikte kullanılacağı için 1 Ocak -31 Aralık 2009 tarihleri arasında bankalara YTL ve TL ödeme yapılabilecektir. 1.Ocak.2010 tarihinden sonra ise sadece TL ödeme yapılabilecektir.

Keşide tarihi 1 Ocak 2009 tarihinden önce veya sonra olan ve aynı değer ölçüsünde Yeni Türk Lirası ya da Türk Lirası olarak düzenlenen bir çek, 1 Ocak 2009 tarihinden önce ibraz edilirse, Türk Lirası henüz tedavülde olmadığından Yeni Türk Lirası olarak işlem görecek; 1 Ocak 2009 tarihinden sonra ibraz edilirse Türk Lirası olarak işlem görecektir. Ayrıca, Yeni Türk Lirası üzerinden basılan eski çek karneleri 1 Ocak 2009 tarihinden sonra da Yeni Türk Lirası ibaresinin keşideci tarafından Türk Lirası olarak düzeltilip paraflanması suretiyle kullanılabilecektir.

1 Ocak 2009 tarihinden itibaren düzenlenecek fatura, gider pusulası, ücret bordrosu, vb. tüm belgeler geleneksel para birimiz olan Türk Lirası ve Kuruş olarak düzenlenecektir.

2008 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olmakla birlikte, 1 Ocak 2009 tarihinden sonra verilecek KDV, Muhtasar, Geçici Vergi, Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi vb. tüm vergi beyannameleri Türk Lirası ve Kuruş olarak düzenlenecektir.

Vergilendirme dönemi normal olan mükellefler 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren muhasebe kayıtlarını Türk Lirası ve Kuruş olarak yapacaklardır.

Maliye Bakanlığı'nca özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler ise 31 Aralık 2008 tarihi itibariyle geçici mizan çıkartarak mizanda yer alan hesaplardaki para birimini Türk Lirası ve Kuruş olarak düzeltecekler ve 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren de muhasebe kayıtlarını Türk Lirası ve Kuruş olarak yapacaklardır.

1 Ocak 2009 tarihinden itibaren, mal ve hizmet bedellerini gösteren etiket, tarife ve fiyat listelerinde fiyatların sadece Türk Lirası veya kısaca "TL" ya da Kuruş veya kısaca "Kr" olarak gösterilmesi yeterli olacaktır. Fiyatların kısaca "YTL" ve "YKr" şeklinde gösterildiği, halen kullanılmakta olan etiket, tarife ve fiyat listelerinin 1 Ocak - 31 Aralık 2009 tarihleri arasında da kullanılması mümkündür. Ancak, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren fiyatların Türk Lirası veya kısaca "TL" ya da Kuruş veya kısaca "Kr" şeklinde gösterilmesi zorunludur.

İlgili Kurum, TL banknotların ebatlarını ATM, sayım makineleri gibi cihazların ebatlarla ilgili sınırlamalarını dikkate alarak belirlemiştir.

2009 yılı boyunca (1 yıllık geçiş döneminde), otomatik para çekme makinelerinde hem Yeni Türk Lirası, hem de Türk Lirası banknot bulunabilecektir. Ancak, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren sadece Türk Lirası banknotlar kullanılacaktır.

ATM'lerden Türk Lirası çekebilmek için ATM'lerin Türk Lirası'na uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Ülkemizdeki tüm ATM'lerin Türk Lirası'na uyumlu hale getirilmesi zaman alacaktır. Dolayısıyla, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren Türk Lirası'na dönüşümü tamamlanmış olan ATM'lerden Türk Lirası banknot çekilebilecektir.

1 Ocak 2010 tarihinden sonra ise ATM'lerden sadece Türk Lirası banknot çekilebilecektir.

Yazıları okunmayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış, boyanmış, yanmış, yırtılmış veya sair sebeplerle eskiyip yıpranmış, değeri belirlenebilen tam banknotlar ile yüzeyindeki eksiklik %50'den az olan banknotlar, yazılı değeri üzerinden başabaş olarak; tek parçadan ibaret olmak kaydıyla yüzeyindeki eksiklik %50 olan banknotlar yazılı değerinin yarısı üzerinden yenileriyle değiştirilebilir. Yüzeyinin yarısından fazlası eksik olan banknotlar ise değiştirilmemektedir. Eskimiş, yıpranmış veya kısmen fiziki parça kaybına uğramış banknotların doğrudan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası şubeleri, T.C. Ziraat Bankası veya diğer bankaların şubeleri aracılığıyla değiştirilmesi mümkündür.

Sahte bir banknot ele geçirildiğinde, paranın nereden ve kimden alındığı belirtilerek en yakın Emniyet veya Jandarma birimine bildirilmesi, hem vatandaşlık görevi hem de yasal zorunluluktur.

Türk Lirası'na geçiş ile ilgili detaylı bilgilere ve resmi açıklamalara T.C. Merkez Bankası internet sitesinden (www.tcmb.gov.tr) erişebilirsiniz.