BankPozitif

IBAN, Uluslararası Standartlar Kuruluşu (International Organization for Standardization - ISO) tarafından geliştirilmiş bir hesap numarası standardıdır. IBAN'ın amacı, bankalardaki her bir müşteri hesap numarasını uluslararası ölçekte tanımlamak suretiyle, para transferlerinin hatasız ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaktır. Bugün Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra birçok ülkede IBAN kullanılmaktadır. Ayrıca, konu ile ilgili detaylı bilgilere T.C. Merkez Bankası IBAN sayfasından ulaşabilirsiniz. www.tcmb.gov.tr/iban

IBAN'ın kullanımı ile gerek yurt dışı, gerek yurt içi para transfer işlemleri daha ekonomik ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. IBAN kullanılmadığında, hesap numaralarında belli bir standart olmadığı için numaranın doğruluğundan emin olunamamaktadır. Hatalı yazılan hesap numarası sonucunda para transferi işleminin gerçekleşmemesi veya yanlış hesaba gönderilmesi durumunda hatayı düzeltmek zaman almakta ve ek maliyetlerin oluşmasına neden olmaktadır. Ancak, IBAN ile hesap numaraları belli bir standarda göre düzenlendiğinden ve bankalarca matematiksel olarak kontrol edilmesi zorunlu olduğundan para transferlerindeki söz konusu hatalar en aza indirilmektedir.

10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 2008/6 sayılı Uluslararası Banka Hesap Numarası hakkında Tebliğ gereği, 10 Ocak 2010 tarihinden itibaren para transferi işlemlerinde, gönderici ve alıcıya ait IBAN'ın kullanılması zorunludur.

TCMB IBAN Tebliği kapsamında, 01 Temmuz 2010 tarihinden itibaren, ileri tarihli/düzenli EFT talimatlarında, IBAN'ın bilinmediğine dair beyan alınarak alıcı hesap numarası kullanımına son verilmiştir. Bu işlemler için IBAN'sız talimat alınmayacaktır. 01 Temmuz 2010 tarihine kadar IBAN'sız olarak girilen ileri tarihli/düzenli EFT'ler ilgili işlem günlerinde gerçekleşmeye devam edecektir. Bu değişiklikle birlikte EFT saatleri dışında ve tatil günlerinde vereceğiniz EFT talimatlarında da IBAN kullanmanız zorunlu hale gelmiştir. EFT işlemlerinizin aksamadan ve hatasız gerçekleşebilmesi için para transferi gerçekleştireceğiniz alıcıların IBAN'larını temin etmeniz gerekmektedir.

Para transferine konu hesabı olan her müşteri IBAN'ını almak için hesabının bulunduğu bankaya başvuracaktır. IBAN'ını alan müşteri kendisine yapılacak para transferlerinde kullanılmak üzere hesap numarası olarak IBAN'ını göndericiye bildirecektir.

Para transferini yapacak olan müşteriler, transferi gerçekleştirmeden önce alıcının IBAN'ını bankalarına bildireceklerdir. Alıcının IBAN'ının bilinmediği durumlarda ise bankalarına işlem bazında yazılı beyan vermek suretiyle transferi gerçekleştirebileceklerdir.

T.C. Merkez Bankası tarafından yayımlanan, Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ ile IBAN kullanımında kademeli bir geçiş süreci planlanmıştır. Buna göre :

10.10.2008 tarihinden itibaren;

Bankalar müşterileri için IBAN üretmek ve hesap sahiplerine bildirmek zorundadır.

01.01.2009 tarihinden itibaren;

Bankaların mevcut uygulamalarında müşterileri için düzenledikleri ve üzerinde hesap numarası bulunan tüm belgelerde IBAN'ı göstermeleri gerekmektedir.

Müşterilerin Avrupa Ekonomik Alanında yer alan ülkelerdeki herhangi bir hesaba yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN'ı bankalarına bildirmeleri gerekmektedir.

Bankaların söz konusu IBAN'ı doğrulaması ve kullanması zorunludur.

01.01.2010 tarihinden itibaren;

Bankaların yurt içi ve yurt dışından gelen ve alıcı hesap numarası IBAN olarak belirtilen para transferlerinde IBAN'ı doğrulaması, giden transferlerde ise göndericiye ve alıcıya ait IBAN'ı kullanmaları gerekmektedir.

Müşteriler yurt içinde yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN'ı bildirecek, bankalar ise söz konusu IBAN'ı doğrulayacak ve kullanacaklardır.

Müşteri tarafından alıcıya ait IBAN'ın bildirilmeyeceğine ilişkin yazılı beyanın alındığı işlemlerde bu zorunluluk aranmayacaktır.

Türkiye'de IBAN 26 karakterden oluşmaktadır. İlk iki hane ülke kodunu belirtmektedir ve Türkiye için TR'dir. Sonraki 2 hane kontrol basamaklarını oluşturmakta ve IBAN'ın doğrulanmasında kullanılmaktadır. Sonraki 5 hane banka kodunu ifade etmektedir. Rezerv alan tek basamaklı olup, değiştirilene kadar sıfır olarak kabul edilmiştir. Son 16 hane ise banka hesap numarasını belirtmektedir.